Blog me informacione mbi gjeopolitikën, marrëdhëniet ndërkombëtare, sigurinë dhe fusha të tjera të ndërthurura me hapësirën e gjeopolitikës.

Artikujt janë kryesisht publikime të autorit Albert Hitoaliaj.

One Response to “About”

  1. Tema: Gjeopolitika: kritike vs klasike

    Frika dhe politika e (jo)sigurisë janë drejtuesit kryesore për gardh në skenën e kufirit i cili duket si një kundër-model për botën ‘Pa-bordura‘”

    1. Cfare eshte Gjeoplitka ne konceptet e pas 1990???

    Edhe pse nuk është saktësisht e modës, gjeopolitika është shumë në rendin e ditës këto ditë. Gjeopolitike priret të jetë punësuar si një etikete që jep autoritet për politikanë, gazetarë dhe akademikë. Është gjeopolitika ajo që këta gjeopolitikane te shkolluar pretendojnë të kenë gjetur një pamje të matur dhe jopolitike që i lejon ata të perceptojnë një shtresë më të thellë të realitetit – për të parë botën ashtu siç është me të vërtetë. Politika globale si fuqi e përjetshme e shteteve lufton nën ndikimin e gjeografisë.

    ‘Marrëzi e rrezikshme! “Do te pergjigjej nje perspektive kritike gjeopolitike. Sipas Ian KLINKE – Universiteti i Londres.

    2. Ndryshimi i Gjeopolitikes Klasike v.s kritike

    Pak a shume ne thelbin e tyre verehet Gjeopolitika Kritike qe ka dale pas viteve 1990 dhe kendveshtrimi i tyre ndaj Gjeopolitikes Klasike ku theksojne ” Gjeopolitika Klasike si Tradite e Realizimit Politik ne Marrdheniet Nderkombetare eshte me teper nje ideologji qe ka legjitimizuar luftrat e pergjakshme te shek XX dhe XXI”.

    Gjeopolitika kritike ne vetevete eshte nje platforme e lire mes Gjeografise Politike dhe Marrdhenive Nderkombetare.n Gjeopolitika kritike ka si qellim çmitizimin ose c’magjepsjen dhe denatyralizimin e gjeopolitikes klasike. Ajo perpiqet gjithashtu ta de-legjitimoje gjeopolitiken klasike duke e vendosur ne kontekstin historik dhe kontradiktat qe ekzistonin per vete gjeopolitiken si te tille.

    3. Ceshtjet kryesore te Gjeopolitikes Klasike

    Gjeopolitika Klasike pak a shume perqendrohet rreth kater çeshtjeve kryesore:
     Hapesires
     identitetit,
     vizionit
     shteberjes.

    a. Hapesira
    Gjeopolitika kritike investigon ndertimin social te hapwsires – menyren ne te cilen hapesira eshte e kuptimplote nga shume aktore gjeopolitike dhe idete e tyre.
    Hapesira eshte thelebesore per gjeopolitiken kritike. Megjithate ndryshe nga gjeopolitika kalsike dhe materializmi i saj shpesh i nenkuptuar, kjo shkarkon cdo marrdhenie midis hapesires gjeografike dhe politikes globale. Ne vend te kesaj ajo heton ndertimin social te hapesires – menyren ne te cilen hapesira behet kuptimplote nga nje grup i gjere aktoresh gjeopolitike dhe idete e tyre.Me fjalë të tjera, nuk është aq e rëndësishme për të kuptuarit tonë të pas Luftës së Dytë Botërore se gjeopolitika britanike psh. Britania e Madhe është një ishull, por ajo mendon për veten si një e tere. Në mënyrë të ngjashme, nuk është kryesisht veçoria materiale (pozita gjeografike, infrastruktura ushtarake) që ndërtimin e Republikës së Bjellorusisë, e shikon si një zonë tampon ruse, por kuadri ideologjik i gjeopolitikės se vetë (luftë për pushtet mes Rusisë dhe NATO-s etj.) Prandaj, në vend të njerëzve të kuptuarit dhe shtetet si viktima të gjeografisë dhe gjeopolitikë, ata janë burimi i saj. Ligjet e gjeopolitikės klasike pretendojne të ketë zbuluar (Toka vs Detin e energjisë, lufton për pushtet të përjetshëm) janë pjesë e këtij shkrimi të dyja aktive e hapësirës gjeografike dhe dhunës që është shkaktuar në emrin e kategorive hapësinor (Lindje / Perëndim, Lindja e Mesme, Lebensraum etj).

    b) Identitet

    Përsëri, ashtu si hapësira identiteti nuk është parë si e para-dhënë (diçka që shtetet tashmë kanë ‘), por si mënyrë konstante e ri-negociuar. ”

    Identiteti eshte i lidhur ngushtë me këtë konceptim te hapësirës së (jo si një faktor shkakor por si diçka që është e ndërtuar përmes gjeopolitikės) Përsëri, ashtu si hapësirë, identiteti nuk është parë si e para-dhënë (diçka që shtetet tashmë kanë ‘), por si mënyrë konstante (re-) negociuar. Çfarë gjeopolitikės kritik shton letërsisë ekzistuese mbi identitetin në Marrëdhënie Ndërkombëtare është fokusi i tij mbi këtë ndërtim të identitetit hapësinor sociale. Ajo që ka rëndësi këtu është mënyra në të cilën komunitetet e hapësinor të tilla si kombeve, grupeve etnike ose forma të tjera të organizimit hapësinor (Bashkimi Europian) ndërtimin e identitetit të grupit nëpërmjet referencave të një hapësinor ‘Ne’ ( ‘Perëndimit’, Evropë) dhe shpesh kërcënuese dhe agresive ‘Them’, të vendosura në një territor krejtësisht të ndryshme (Bashkimi Sovjetik, ‘botën islame “etj.)

    c) Vizioni
    Duke vendosur se gjeopolitika funksion, për të formuar identitetit hapësinor nga një (të panjohur) Të tjera nga një Vetëqeverisjes (e njohur), ne tani mund të kuptojnë mënyrën e dytë, në të cilën (klasiket) gjeopolitika na mahneps: si një shërbim dhe thjeshtim vizion. Është kjo gjeopolitike qe duke ngulur syte e vendos gjeopolitikanin ne pozicion-ZOT mbi hartën gjeopolitike, duke dredhuar si me objektivitin dhe neutralitetin jopolitike. Ne kete menyre gjeopolitika e perbuz faktin se ajo është shtënë me ideologjine positiviste, nacionaliste e kolonialiste. Harta gjeopolitike (dy hartografike dhe mendore) gjithashtu lejon shikuesit të perceptojnë botën si një tërësi e strukturuar. Ajo na josh në thjeshtësinë e saj me gdhendje deri në hapësirat e globit pak a shumë homogjene (sfera të ndikimit, zemer e tokes / rimland etj), një praktikë që shmanget kompleksitetet e vendeve të vërtetë qe ajo është menduar për të diskutuar.

    d) Shtetberja
    Gjeopolitika kritik gjithashtu vë në dukje se gjeopolitika historikisht ka shërbyer si një mjet i Shtetberjes, si një formë e dijes që është e lidhur me lindjen e shtetit modern.Gjeopolitike ka shërbyer si një udhërrëfyes për aftësi politike dhe si legjitimim ekskulziv per planet e politikës së jashtme dhe dyndjet në të gjithë botën. Kjo është me anë te Instituteteve gjeopolitike think-tanks, universitetet dhe organet e qeverisjes) se shteti ka prodhuar dituri të (të largët) tjerë. Për të kuptuar këtë krijimin e njohurive gjeopolitike dhe legjitimitetin e shtetit, gjeopolitika kritik ka shmangen vëmendjen tonë nga temat klasike gjeopolitike në rolin e të ashtuquajturës ‘intelektualët e shtetberjes’, e cila, të ngulitura në strukturat më të gjerë të shtetit modern, të vazhdojë të shkruajë skenarë të politikës globale (Luftës së Ftohtë, të Luftës per terror etj ).

    4. Pretenduesi ka fjalen e fundit

    Për ta përmbledhur, gjeopolitika kritike nuk është një shtojce e gjeopolitikes klasike (edhe pse kjo me siguri është një shtesë shumë të nevojshme për debatin dhe për mendimin e gjeopolitikes), por një alternativë për të. Edhe pse opozita mes kritikes dhe ndoshta klasike është një zmadhim provokues (pas të gjitha, dimensionet e hapësirës, identitetin dhe shtetberjes nuk mungojne ne gjeopolitiken kritike), duhet të mbahet mend se e para ofron një numër të konsiderueshëm nismash nga kjo e fundit.
     ajo kundërshton marrëdhënie shkakore qe gjeopolitika klasike zbulon mes hapësirë gjeografike dhe politikes globale
     ve ne pyetje kufijte e ngurtë midis identiteteve territoriale
     Së fundi, mund të shtojme, gjeopolitika kritik nuk ka aq shumë perspektivë ne një politikë globale (edhe pse ajo në mënyrë legjitime mund të përdoren si të tilla), sa kishte ajo klasike .

    Literatura
    • Agnew, J. (1998) Geopolitics: Re-visioning World Politics (London: Routledge)
    • Agnew, J. & Corbridge, S. (1995) Mastering Space: Hegemony, Territory and International Political Economy (London: Routledge)
    • Campbell, D. (1992) Writing Security: United States Foreign Policy and the Politics of Identity (Minneapolis: University of Minnesota Press)
    • Dalby, S. (1990) Creating the Second Cold War: The Discourse of Politics (London: Pinter)
    • Dodds, K. (2005) Global Geopolitics: A Critical Introduction (Harlow: Pearson Education)
    • Dodds, K. & Sidaway, J. D. (1994) ‘Locating critical geopolitics’ Environment and Planning D: Society and Space 12: 515-524
    • Ó Tuathail, G. (1996) Critical Geopolitics: The Politics of Writing Global Space (Minneapolis: University of Minnesota Press)
    • Ó Tuathail, G. & Agnew, J. (1992) ‘Geopolitics and discourse: Practical geopolitical reasoning in American foreign policy’ Political Geography 11(2): 190-204
    • Ó Tuathail, G. & Dalby, S. (1998) Rethinking geopolitics (London: Routledge)
    • Ó Tuathail, G. et al. (2006) The Geopolitics Reader (London: Routledge)

    Pergatitur nga:
    Elton Qendro

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: